Kedilerde Görme Problemleri İçin Yenilikçi Kök Hücre Tedavisi
Türkiye’de ilk kez bir kedinin gözüne uygulanan lokal kök hücre tedavisi, görme kaybı riski taşıyan Lokum için umut ışığı oldu.
Türkiye’de ilk kez bir kedinin göz içi lokal kök hücre tedavisi uygulandı. Progresif retina atrofisi (PRA) nedeniyle körlük riski taşıyan Lokum isimli kedinin tedavi sürecini Doç. Dr. Cem Perk detaylandırdı.
Retina, göze gelen ışığı elektrik sinyallerine dönüştüren fotoreseptör hücreleri içermektedir. Kedilerin gözlerinde daha fazla bulunan çubuk hücreleri, düşük ışıkta görme ve hareket algılama işlevlerini üstlenirken, koni hücreleri renk algısını sağlar ve düşük ışıkta etkili değildir.
Progresif retina atrofisi, fotoreseptör hücrelerini etkileyen ve zamanla körlüğe yol açabilen dejeneratif bir hastalıktır. Genellikle 3-5 yaş aralığındaki kedilerde görülen bu hastalık, kalıtsal bir özellik taşır ve Siyam, Habeş, Somali gibi bazı kedi ırklarında daha yaygındır.
Hastalığın belirtileri arasında gece körlüğü ve göz bebeklerinin genişlemesi yer alır. İleri aşamalarda retina yapısında değişiklikler gözlemlenir. Teşhis için göz ultrasonu ve elektroretinogram (ERG) gibi yöntemler oldukça değerlidir.
Şu ana kadar PRA için etkili bir tedavi bulunmamakla birlikte, kök hücre tedavileri son yıllarda umut verici sonuçlar vermeye başlamıştır. Türkiye’de birçok göz hastanesinde, retina hastalıkları için lokal kök hücre tedavisi uygulanmaktadır. 2020 yılından itibaren veteriner hekimlikte de kök hücre enjeksiyonları kullanılmaya başlanmıştır. Bu tedavi, retinal fotoreseptör hücrelerin onarılmasına ve yenilerinin oluşmasına yardımcı olabilir.
Lokum’un hikayesini paylaşan sahibi Ayşe Alkan, kedisinin odaklanma sorunları yaşadığını ve veteriner hekime götürdüğünde katarakt teşhisi konduğunu belirtti. Daha sonra yapılan muayenede PRA hastalığına yakalandığı ve tedavisinin bulunmadığı bilgisi verildi. Ayşe Hanım, Doç. Dr. Cem Perk’in kök hücre tedavisi konusundaki çalışmalarını öğrendi ve Lokum’a iki doz kök hücre enjeksiyonu uygulandı. İkinci enjeksiyon öncesi yapılan muayenede Lokum’un görme yetisinin iyileştiği gözlemlendi.
Kedilerde kök hücre tedavisinin, görme kaybı oluşmadan önce uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu tedavi, sağlıklı retinal hücrelerin ve optik sinir fonksiyonlarının gelişmesine katkı sağlamaktadır. Bu nedenle, görme sorunları fark edildiğinde kedilerin uzman bir veterinere götürülmesi önemlidir.
Ayşe Hanım’a ve bu yeni tedavi yöntemini hayvan dostlarına ulaştıran OGGUSTO ailesine teşekkürlerimi sunarım. Onlarla birlikte sağlıklı günler dilerim.
