Merkez Bankası’ndan konut arzı ve kira analizi
Merkez Bankası’nın konut arzı ve kira analizi, deprem bölgesindeki toparlanmanın kira enflasyonunu hem bölgede hem de çevre illerde yavaşlatabileceğini ortaya koydu.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) çalışanlarının değerlendirmelerini yayımladığı Merkez’in Güncesi’nde yer alan konut arzı ve kira analizi, konut stokundaki toparlanmanın önümüzdeki dönemde kira enflasyonundaki düşüşü destekleyebileceğine işaret etti.
Analizde, deprem sonrasında konut stokunda yaşanan gerilemenin hem deprem bölgesindeki illerde hem de göç hareketleri nedeniyle bazı diğer şehirlerde kira enflasyonunu olumsuz etkilediği belirtildi. Kamu öncülüğünde yürütülen yeniden imar çalışmalarının konut arzını artırmasıyla birlikte deprem illerinde kira artışlarının belirgin şekilde yavaşladığı kaydedildi.
Bu ayrışmanın, 2026 yılında depremden dolaylı etkilenen illerde de daha görünür hale geldiği ifade edildi. Deprem bölgesindeki konut arzının toparlanmasının, geri göç yoluyla daha önce yoğun göç alan şehirlerde kiralık konut talebini kademeli olarak azaltmış olabileceği değerlendirildi.
Analizde yer verilen verilere göre, deprem bölgesinin Türkiye genelindeki yapı kullanım izinleri içindeki payı deprem öncesinde ortalama yüzde 12 seviyesindeyken, 2025’te yüzde 20’nin üzerine çıktı. Deprem illerinde kira enflasyonu 2023 ve 2024 yıllarında diğer il gruplarının belirgin biçimde üzerinde seyretti; konut teslimlerinin hız kazandığı 2025’te ise yavaşlama başladı.
Depremden dolaylı etkilenen illerde kira enflasyonu 2024 ve 2025 yıllarında diğer illere yakın bir görünüm sergilerken, 2026’da belirgin şekilde daha düşük gerçekleşti. Bu gelişmenin, deprem bölgesindeki konut arzındaki iyileşmenin çevre illerdeki kira baskısını da azaltmaya başladığına işaret ettiği belirtildi.
Deprem konutu projelerinin büyük ölçüde tamamlanması sonrasında inşaat sektöründeki istihdamın deprem bölgesinde gerilediği, bölge dışındaki illerde ise hızlı artış gösterdiği aktarıldı. İnşaat kapasitesinin deprem bölgesi dışına yönelmesinin, konut arzındaki artışı daha geniş bir coğrafyaya taşıyabileceği değerlendirildi.
TCMB analizine göre, bu eğilimin sürmesi halinde deprem bölgesindeki konut arzı artışı hem bölge illerinde hem de depremden etkilenen diğer şehirlerde kira artışlarını baskılamaya devam edebilir.
