Putin’den Ukrayna ile Barış Görüşmelerine Yeşil Işık
Putin, Ukrayna ile barış görüşmelerine hazır olduğunu açıkladı ve İstanbul’daki görüşmeleri referans gösterdi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna ile barış müzakerelerine başlamaya hazır olduklarını duyurdu. Putin, bu görüşmelerin temelinin 2022 yılında İstanbul’da gerçekleştirilen toplantılar olduğunu vurguladı.
Ukrayna ile Rusya arasındaki çatışma, üç yılı aşkın bir süredir devam ediyor. Taraflar arasında bir uzlaşma sağlanamaması, Rusya’dan gelen bu yeni açıklamanın önemini artırıyor.
Putin, 5 Haziran’da St. Petersburg’da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Forumu’nda yaptığı açıklamada, “Rusya, 2022’de İstanbul’da yapılan görüşmeler temelinde Ukrayna ile barış görüşmelerine hazır” dedi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky’nin kendisine yazdığı mektubu “anlamsız” bulduğunu belirten Putin, mektupta yer alan ifadelerin kaba olduğunu ifade etti. Putin, “Bu mektup, yüz yüze görüşme için bir koşul oluşturmak amacıyla mı yazıldı, yoksa böyle bir görüşmenin yapılmaması için mi? Bence ikincisi,” şeklinde konuştu. Zelensky ile görüşüp görüşmeyeceği sorusuna ise, “Şimdilik bunun herhangi bir anlamını görmüyorum,” yanıtını verdi.
Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş, 24 Şubat 2022’de başlamıştı. Savaşın sona erdirilmesi için yapılan diplomatik girişimlerin en kritik aşaması, Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleştirilen doğrudan müzakereler olmuştu. Bu süreç, tarafların savaşı sonlandırmaya en fazla yaklaştığı dönem olarak kaydedildi.
Türkiye, 10 Mart 2022’de Antalya Diplomasi Forumu’nda Rusya ve Ukrayna dışişleri bakanlarını ilk kez bir araya getirmişti. Ardından, 29 Mart 2022’de İstanbul’da Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde taraflar yeniden buluştu.
Görüşmelerin ardından Ukrayna heyeti, gelecekte imzalanabilecek bir anlaşmanın temel ilkelerini içeren bir belgeyi Rus tarafına sundu. Bu durum, liderler düzeyinde yapılacak önemli bir zirvenin zeminini oluşturmuştu. Taslak çerçevesinde, Ukrayna’nın tarafsız ve nükleer silahsız bir statüye geçmesi, buna karşılık uluslararası güvenlik garantileri alması öngörülüyordu. Kiev yönetimi, garantör ülkeler arasında Türkiye, Almanya, Kanada, Polonya ve İsrail’in yanı sıra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyelerinin yer almasını talep etmişti.
Bu gelişmelerin ardından Rusya, müzakerelere güven ortamı sağlamak amacıyla Kiev ve Çernigiv çevresindeki askeri birliklerini geri çekme kararı aldı. Ancak kısa süre sonra Kiev bölgesindeki Buça olayı iddiaları gündeme geldi ve süreç durma noktasına geldi.
Batılı ülkelerin tutumu ve dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın Kiev ziyareti, tartışmaların merkezine yerleşti. Ukrayna heyetinin lideri David Arakhamia, Johnson’un kendilerine “Rusya ile hiçbir şey imzalamayın, savaşmaya devam edin” mesajı verdiğini öne sürdü. Eski ABD Dışişleri yetkilileri ve NATO Askeri Komitesi eski başkanı, İstanbul sürecine yönelik Batı müdahalesi iddialarını yeniden gündeme getirdi.
İstanbul görüşmelerinin sonuçları olumsuz etkilenmesine rağmen, Türkiye’nin arabuluculuk rolü ve tarafları uzlaştırma kapasitesi, kısa süre sonra Karadeniz Tahıl Girişimi anlaşmasıyla sonuçlandı. 22 Temmuz 2022’de İstanbul’da düzenlenen törende, BM, Rusya, Türkiye ve Ukrayna arasında bu anlaşma imzalandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, hem Rusya hem de Ukrayna liderleriyle görüşebilen nadir liderlerden biri olarak, dünya genelinde tahıl tedarik sorununa çözüm bulma çabalarıyla takdir topladı. Ancak savaşın devam etmesi, koridorun güvenliğini bir süre sonra olumsuz etkiledi.
