Toz Aşı Teknolojisi ile Buzdolabı İhtiyacı Ortadan Kalkıyor

İngiltere’deki bilim insanları, aşıların taşınması ve saklanmasında karşılaşılan zorlukları aşmak amacıyla yeni bir teknoloji geliştirdi. Soğuk zincir gereksinimi, özellikle ulaşılması zor bölgelerde sağlık hizmetlerinin etkinliğini kısıtlayan önemli bir engel oluşturuyor. Ancak bu yeni yöntem, aşıların oda sıcaklığında uzun süre dayanmasını sağlayarak bu sorunu çözmeyi vaat ediyor.

Araştırmacılar, sıvı formdaki tetanoz-difteri aşısını özel bir teknikle toz haline dönüştürdü. Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü (NIHR) tarafından desteklenen bu çalışmada, “trehaloz” adı verilen doğal bir şeker molekülü kullanıldı. Bu molekül, bazı bitkilerin kurak koşullarda hayatta kalmasını sağlarken, aşıların etkin bileşenlerinin dayanıklılığını artırmakta da etkili olduğu belirlendi.

Toz formuna dönüştürülen aşı, bir yıl boyunca oda sıcaklığında saklandıktan sonra yeniden sıvılaştırılarak gönüllüler üzerinde denendi. İlk bulgular, bu yeni aşı yönteminin geleneksel aşılara benzer bir bağışıklık yanıtı oluşturduğunu gösterdi.

Deneyler, 60 gönüllü üzerinde gerçekleştirildi ve buzdolabı gerektirmeyen aşının, geleneksel tetanoz-difteri aşısıyla benzer bir bağışıklık tepkisi oluşturduğu tespit edildi. Bilim insanları, aşının güvenli olduğunu ve gönüllüler tarafından iyi tolere edildiğini belirtti. Laboratuvar testleri, aşının bileşenlerinin eksi 20 ile 40 derece arasındaki sıcaklıklarda dayanıklılığını koruduğunu ortaya koydu.

Bu yeni teknolojinin, aşıların taşınması ve depolanmasında kullanılan soğuk zincir sistemine olan bağımlılığı azaltabileceği düşünülüyor. Elektrik altyapısının zayıf olduğu ve ulaşımın zor olduğu bölgelerde, aşıların bozulmadan saklanabilmesi sağlık hizmetlerine erişimi artırabilir. Araştırmacılar, bu yöntemin daha geniş kapsamlı testleri için 160 kişinin katılacağı yeni bir klinik çalışma yapacaklarını duyurdu.

Dünya genelinde milyonlarca doz aşının, taşıma sırasında yaşanan sorunlar, son kullanma tarihinin geçmesi veya soğuk zincirin bozulması nedeniyle kullanılamadan imha edildiği biliniyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, üretilen aşıların yaklaşık yarısı çeşitli nedenlerle kayboluyor. Bilim insanları, oda sıcaklığında saklanabilen toz aşı teknolojisinin bu kayıpların azaltılmasına yardımcı olabileceğini vurguluyor. Araştırmanın sonuçları, tıp alanında önemli çalışmalara yer veren EClinical Medicine dergisinde yayımlandı. Yeni yöntemin başarılı olması durumunda, gelecekte farklı aşı türlerinin de benzer şekilde korunabilmesi mümkün olabilecek.