TR-2 Araştırma Reaktörü yeniden lisansla çalışacak

TR-2 Araştırma Reaktörü yeniden lisanslandı. Bakan Bayraktar, tesiste kısa süre içinde nükleer araştırma ve malzeme testlerinin başlayacağını açıkladı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun (TENMAK) İstanbul Küçükçekmece yerleşkesindeki TR-2 Araştırma Reaktörü için yeniden lisans alındığını açıkladı. Bayraktar, gerekli hazırlıkların tamamlanmasının ardından tesiste nükleer araştırmalar ile malzeme testlerinin kısa süre içinde yeniden yürütüleceğini belirtti.

Açıklama, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yürütücülüğünde TEKNOFEST kapsamında bu yıl üçüncüsü düzenlenen Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması’nın finalinde yapıldı. TENMAK’ın Küçükçekmece yerleşkesindeki etkinlikte Bayraktar, yarışmanın en ileri aşaması olan Detay Tasarım kategorisinde finale kalan dört takımın sunumlarını dinledi ve genç mühendislerden projeleri hakkında bilgi aldı.

Küçükçekmece yerleşkesini Türkiye’nin nükleer çalışmalarındaki önemli merkezlerden biri olarak nitelendiren Bayraktar, imar süreçlerinin tamamlandığını söyledi. TR-2 Araştırma Reaktörü’nün uzun bir aranın ardından yeniden lisanslanmasının önemli bir eşik olduğunu ifade eden Bakan, teorik çalışmaların sonuçlarının bundan sonra laboratuvar ve araştırma tesislerinde test edilebileceğini kaydetti.

Yarışmaya uluslararası katılımın da arttığını belirten Bayraktar, geçen yıl iki ülkeden 87 takımın yer aldığı organizasyona bu yıl dokuz ülkeden 192 takımın katıldığını aktardı. Bayraktar ayrıca, Suudi Arabistan’ın Cidde kentinde düzenlenen Uluslararası Nükleer Bilim Olimpiyatı’nda Türkiye’nin bir altın ve üç bronz madalya kazandığını hatırlattı.

TENMAK’ın lisans öğrencilerine yönelik burs programına kabul edilen öğrencilere mentörlük desteği de verileceğini açıklayan Bayraktar, enerji alanında en önemli ihtiyaçlardan birinin nitelikli insan kaynağı olduğunu vurguladı. Gençlerin iyi yetişmesi için gerekli desteğin sağlanacağını belirten Bakan, Türkiye’nin nükleer alandaki projeleri büyüdükçe yetişmiş personele duyulan ihtiyacın da artacağını ifade etti.

Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından daha önce duyurulan teşvik programının, küçük modüler reaktörlerin yerli imkanlarla geliştirilmesi açısından önem taşıdığını söyledi. Küresel gelişmelerin Türkiye’yi daha fazla yerlileşmeye ve kendi teknolojik kabiliyetlerini artırmaya yönelttiğini belirten Bayraktar, bu nedenle çalışmaların hızlandırılması gerektiğini dile getirdi.

Artan elektrik talebinde nükleer enerjinin rolü

Türkiye’nin elektrik ihtiyacının nüfus, ekonomi ve sanayiyle birlikte arttığını belirten Bayraktar, yapay zeka uygulamaları ve veri merkezlerinin de bu yükselişte etkili olduğunu söyledi. Elektrikli araçlar, soğutma sistemleri ve deniz suyunun arıtılması gibi alanların enerji talebini daha da artıracağını ifade eden Bakan, yeni enerji düzeninde elektrifikasyonun belirleyici olacağını kaydetti.

Enerjide dışa bağımlılığın azaltılması için Türkiye’nin kendi üretim kapasitesini geliştirmesi gerektiğini belirten Bayraktar, ülkenin tükettiği enerjinin yaklaşık üçte ikisini ithal ettiğini söyledi. İklim hedeflerine ve karbonsuzlaşma politikalarına ulaşmak için nükleer enerjinin gerekli olduğunu ifade eden Bakan, bu kaynağın enerji arz güvenliğine de katkı sağlayacağını vurguladı.

Bayraktar, TEKNOFEST’in gençlerde teknoloji ve enerji alanlarında özgüven oluşturduğunu belirterek, Türkiye’nin petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerinde elde ettiği ilerlemeye dikkat çekti. Gençlerin kararlı ve vazgeçmeyen bir yaklaşımla ülkenin enerji bağımsızlığı hedeflerine katkı sunacağına inandığını söyledi.

İTÜ’nün araştırma reaktörü de devreye alınacak

Öğrencilerin Türkiye’de kurulması planlanan nükleer enerji araştırma merkezi ve ulusal staj programlarına ilişkin sorusunu da yanıtlayan Bayraktar, TENMAK ile ilgili kurumların staj ve burs imkanları sunduğunu hatırlattı. Nükleer enerji eğitimi için yurt dışına gönderilen öğrencilerin bulunduğunu belirten Bakan, eğitimini tamamlayan bazı öğrencilerin Türkiye’ye dönerek Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde çalışmaya başladığını aktardı.

Sinop ve Trakya’da planlanan nükleer santraller ile küçük modüler reaktör projelerinin, Türkiye’nin nükleer alanındaki faaliyetlerini büyüteceğini belirten Bayraktar, bu nedenle eğitimli insan kaynağına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Türkiye’deki araştırma reaktörlerine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Bayraktar, ilgili lisanslama süreçlerinin tamamlandığını ve tesisin çalışmaya hazır olduğunu söyledi. İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmalara da değinen Bakan, üniversitenin araştırma reaktörünün de ilerleyen dönemde devreye alınacağını bildirdi.

Bayraktar, Türkiye’nin büyük ölçekli reaktörler için yürüttüğü uluslararası görüşmelerde iki konuyu öncelikli gündem olarak ele aldığını açıkladı. Görüşmelerde iş birliği yapılacak ülkelerden araştırma reaktörü kurulmasına destek vermelerinin istendiğini belirten Bakan, nükleer yakıtın Türkiye’de üretilmesine yönelik seçeneklerin de değerlendirildiğini söyledi.

Araştırma reaktörlerinin nükleer sanayinin gelişimi açısından temel öneme sahip olduğunu vurgulayan Bayraktar, bu altyapı kurulmadan sektörde sürdürülebilir bir ilerleme sağlanamayacağını ifade etti.