Guterres’in Kıbrıs Ziyareti: Değişen Bir Şey Yok

Guterres’in Kıbrıs ziyareti sonrası kamuoyundaki beklentiler karşılanmadı. Yeni bir 5+1 toplantısı için tarih verilmedi.

KIBRIS Medya Grubu Genel Yayın Yönetmeni Mete Tümerkan, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres’in Kıbrıs ziyaretinin ardından kamuoyunda oluşan beklentileri değerlendirdi. Tümerkan, yeni bir genişletilmiş gayriresmî 5+1 toplantısı için tarih açıklanacağına dair oluşan umutların boşa çıktığını belirtti ve “New York’ta tartışılan konular değişmedi, sadece takvim ilerledi” dedi.

Guterres’in yeni bir 5+1 toplantısı düzenlemeyi amaçladığını, ancak bunun için üç temel hazırlık yapılması gerektiğini ifade eden Tümerkan, bu hazırlıkları güven artırıcı önlemlerde ilerleme sağlanması, metodoloji çalışmalarının sürdürülmesi ve Kıbrıs sorununun özüne ilişkin hazırlıkların tamamlanması olarak sıraladı.

Tümerkan, Guterres’in Kıbrıs’taki temaslarının ardından kamuoyunun en çok merak ettiği konunun yeni bir 5+1 toplantısı için tarih verilmesi olduğunu vurguladı. Ancak bu beklentilerin gereğinden fazla yükseltildiğini ve ortaya atılan iddiaların, örneğin Maraş’ın Rum tarafına verilmesi veya Ercan Havalimanı’nın uluslararası uçuşlara açılması gibi konuların gerçekleşmediğini belirtti.

Guterres, yeni bir 5+1 toplantısının hedeflendiğini ifade etse de, bunun için gerekli hazırlıkların tamamlanması gerektiğini vurguladı. Bu hazırlıklar arasında güven artırıcı önlemlerde ilerleme sağlanması, metodoloji çerçevesinde çalışmaların sürdürülmesi ve Kıbrıs sorununun özüne ilişkin konularda tarafların hazırlık yapması yer alıyor. Ancak bu çalışmalar tamamlanmadan yeni bir toplantının gündeme gelebileceği pek mümkün görünmüyor.

Guterres’in Kıbrıs’ta yaptığı temaslar, 2025 yılındaki genişletilmiş gayriresmî 5+1 toplantısının ardından benzer bir yol haritası sunduğunu gösteriyor. O toplantıda da güven artırıcı önlemler üzerinde durulmuştu. Ancak Eylül 2025’ten bu yana bu konularda kayda değer bir ilerleme sağlanamadığı dikkat çekiyor. KKTC’deki cumhurbaşkanlığı seçimi sonrası yeni Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Rum Lider Nikos Hristodulidis’in bir araya gelmesine rağmen, yeni bir geçiş kapısının açılması veya herhangi bir iş birliği sağlanması mümkün olmadı.

Rum liderliğinin gerginliği artıran adımlar atmaya devam etmesi, mevcut durumu daha da zorlaştırdı. Guterres’in adaya geldiği bu ortamda, ziyaretinin sadece tarafları diyaloğa teşvik etme amacını taşıdığı ve somut bir ilerleme sağlanamayacağı daha önce de ifade edilmişti. Bugünkü açıklamalar da bu durumu pekiştiriyor; zira Guterres, yeni hedefler sunmak yerine yine aynı hazırlık başlıklarını gündeme getirdi.

Diplomasi açısından, yeni bir 5+1 toplantısı için tarih verilmemesi önemli bir mesaj taşıyor. Guterres, yeni bir toplantının yalnızca yapılmış olmak için yapılmasını istemediğini, öncelikle somut ilerleme sağlanmasını hedeflediğini belirtti. Bu durum, 2025 yılında ortaya konan tablonun devam ettiğini gösteriyor.

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman da basın toplantısında güven artırıcı önlemler üzerinde çalışılacağını, metodoloji sürecinin devam edeceğini ve Kıbrıs sorununun özüne ilişkin konuların ele alınacağını ifade etti. Ancak kısa vadede yeni bir müzakere sürecinin başlayacağına dair bir beklenti oluşturacak ifadeler yer almadı.

Rum Lider Nikos Hristodulidis ise görüşmelerin olumlu geçtiğini belirtse de, yeni bir 5+1 toplantısının tarihine dair herhangi bir bilgi vermedi. Guterres’in temasları, yeni bir müzakere sürecinin başlamadığını, böyle bir sürecin oluşabilmesi için hazırlık çalışmalarının sürdüğünü ortaya koyuyor. Dolayısıyla, yeni bir 5+1 toplantısının hedef olarak korunmasına rağmen gerekli şartların henüz oluşmadığı açık bir şekilde ifade edildi.

Sonuç olarak, Kıbrıs meselesinde ilerleme sağlanması, bu hazırlık başlıklarındaki gelişmelere bağlı olacaktır. Kıbrıs’ta gerçeklerle yüzleşip bunları esas alarak mı ilerleyeceğiz, yoksa hayallerin peşinde mi koşmaya devam edeceğiz? Bu sorular, gelecekteki sürecin şekillenmesinde belirleyici olacaktır.