Belarus potasyumu: Lukaşenko’dan Trump açıklaması
Belarus lideri Lukaşenko, Trump yönetiminin talep ettiği Belarus potasyumu için ülkesinin bu yıl büyük miktarlarda sevkiyat yapamayacağını söyledi.
Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, ABD Başkanı Donald Trump’ın talep ettiği Belarus potasyumu konusunda ülkesinin yeterli miktara sahip olmadığını söyledi. Lukaşenko, mevcut üretimin büyük bölümünün başka alıcılarla yapılan sözleşmeler kapsamında bulunduğunu belirtti.
Lukaşenko, Belarus Devlet Gümrük Komitesi Başkanı Vladimir Orlovski ile pazartesi günü yaptığı görüşmede, Batı pazarlarına daha fazla potasyum göndermek isteseler dahi ellerinde bunu karşılayacak miktar bulunmadığını ifade etti.
Aynı gün Trump, ABD’nin Belarus’tan potasyum gübresi satın almak üzere “büyük bir anlaşma” üzerinde çalıştığını açıkladı. Trump, Belarus ürününün Kanada’dan alınan gübreye kıyasla önemli ölçüde daha ucuz olacağını ve bunun Amerikan çiftçileri açısından olumlu sonuç doğuracağını savundu. Washington ile Ottawa arasında ise giderek büyüyen bir ticaret anlaşmazlığı yaşanıyor.
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu verilerine göre Kanada, yıllık yaklaşık 15 milyon metrik ton üretimle dünyanın en büyük potasyum üreticisi konumunda. Belarus’un yıllık üretimi yaklaşık 6 milyon metrik ton seviyesinde bulunuyor. Bu miktar, ABD’nin yıllık 5,6 milyon metrik tonluk ithalatının yalnızca biraz üzerinde.
Lukaşenko, bu ayın başında Belarus’un 2021’den bu yana ilk kez ABD’ye potasyum gönderdiğini açıklamıştı. Belarus yönetiminin 2020 seçimlerinin ardından ülke genelindeki protestoları şiddet kullanarak bastırması üzerine Washington, Belarus gübrelerine yaptırım uygulamıştı. Söz konusu yaptırımlar mart ayında kaldırıldı.
Belarus lideri 11 Eylül’de yaptığı açıklamada, ülkesinin ABD’ye potasyum satmaya başladığını söylemişti. Ancak pazartesi günkü değerlendirmesinde, Belarus üretiminin bu yıl için önceden sözleşmeye bağlandığını ve ABD’ye büyük miktarlarda ürün sağlayamayacağını vurguladı.
Lukaşenko, ABD’ye ne kadar potasyum satıldığını ya da ürünlerin sevk edilip edilmediğini açıklamadı. Bununla birlikte, Washington’un öncelikle Belarus devletine ait ve 2022’den bu yana Citibank’ta bloke edilen fonları serbest bırakması gerektiğini söyledi. Belarus’a yönelik yaptırımlar, Minsk yönetiminin Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşına verdiği destek gerekçesiyle 2022’de daha da genişletilmişti.
Lukaşenko, daha önce yaptığı açıklamada bloke edilen paranın 43-44 milyon dolar olduğunu belirtmişti. Trump’ın özel temsilcisi John Cole ise bu ayın başında Minsk’te yapılan görüşmeler sırasında ABD’nin söz konusu fonları serbest bırakmaya hazır olduğunu ifade etti.
ABD, yılın başlarında Belarus potasyumu ihracatının Ukrayna toprakları üzerinden transit geçişine izin verilmesi için Kiev’e başvurmuştu. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynak, Washington’un talebini ekonomik çıkarlarla gerekçelendirdiğini, ancak Ukrayna’nın bu isteği reddettiğini aktardı.
