Türkiye’de 32 Günlük Riskli Sıcaklık Alarmı Büyüyor
Climate Central analizine göre Türkiye’de ortalama bir kişi, 2026 yazında iklim değişikliğinin artırdığı 32 günlük riskli sıcaklığa maruz kaldı.
Climate Central’ın Haziran, Temmuz ve Ağustos 2026 dönemini inceleyen çalışması, Türkiye’de sıcaklıkların insan sağlığı açısından oluşturduğu baskının boyutunu ortaya koydu. Analize göre iklim değişikliği, Türkiye’de yaşayan ortalama bir kişinin yaz boyunca normalde yaşanmayacak 32 ek riskli sıcaklık günü geçirmesine neden oldu. Ülke genelinde 54,3 milyon kişinin ise 30 günden fazla süreyle sağlık açısından tehdit oluşturabilecek sıcaklıklara maruz kaldığı hesaplandı.
Climate Central, riskli sıcaklık günlerini bir bölgedeki 1991-2020 dönemine ait sıcaklıkların yüzde 90’ını aşan günler olarak tanımlıyor. Bu nedenle değerlendirme, tüm kentler için tek bir sıcaklık eşiği kullanmıyor; her yerleşim bölgesi kendi geçmiş iklim koşullarına göre ele alınıyor. Uzmanlara göre açıklanan 32 günlük değer, gerçek değişimin tamamını değil, ihtiyatlı bir alt sınırı yansıtıyor.
En yüksek artış Adana’da
İller arasındaki karşılaştırmada en dikkat çekici sonuç Adana’da görüldü. Kentte iklim değişikliğinin eklediği riskli sıcaklık günlerinin sayısı 40 olarak belirlendi. Adana’yı 39 günle Gaziantep, 37 günle İstanbul, 34 günle Bursa ve 33 günle İzmir takip etti. Böylece İstanbul’da yaz dönemindeki yaklaşık her üç günden biri, iklim değişikliğinin artırdığı ilave sıcaklık yüküyle geçti.
Küresel ölçekte sıcaklık baskısı
Türkiye’deki tablo, dünya genelindeki sıcaklık artışının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Climate Central’ın verilerine göre Haziran-Ağustos 2026 arasında 1,5 milyardan fazla insan, insan kaynaklı iklim değişikliğinin eklediği en az 30 günlük riskli sıcaklığa maruz kaldı. Üç aylık süreçte dünyanın herhangi bir gününde küresel nüfusun en az dörtte biri, iklim değişikliğinin sıcaklıklar üzerindeki belirgin etkisini yaşadı.
Avrupa da bu süreçten geniş ölçekte etkilendi. Kıta nüfusunun yaklaşık yüzde 89’u yaz boyunca en az bir ay riskli sıcaklık koşullarıyla karşılaştı. Normalden en sıcak geçen ilk 10 ülkenin yedisinin Avrupa’da bulunması, kıtadaki sıcaklıkların sıra dışı seviyelere ulaştığını gösterdi. Fransa, İtalya ve Birleşik Krallık’ın da aralarında olduğu 54 ülkede, 1970’ten bu yana kaydedilen en sıcak Haziran-Ağustos dönemi yaşandı.
Uzmandan verilerin kapsamına ilişkin uyarı
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı, Türkiye için hesaplanan 32 günlük ilave riskli sıcaklık süresinin dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Yavaşlı, karşılaştırma eşiğinin dünyanın zaten önemli ölçüde ısındığı 1991-2020 dönemine göre oluşturulduğunu ve bu nedenle sonucun yaşanan değişimin temkinli bir göstergesi olduğunu ifade etti.
Yavaşlı ayrıca, analizde kullanılan yaklaşık 25 kilometrelik veri hücrelerinin kentlerin kendi içindeki sıcaklık farklılıklarını tam olarak yansıtamayabileceğine dikkat çekti. Bu durum, özellikle aynı şehir içinde sıcaklıkların mahallelere göre değişebildiği bölgelerde riskli sıcaklık etkisinin daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğine işaret ediyor.
