14 Mart Tıp Bayramı’nda Sağlık Çalışanlarının Sorunları
14 Mart Tıp Bayramı’nda sağlık çalışanlarının karşılaştığı sorunlar ve beyaz kod başvuruları hakkında detaylar.
Bugün 14 Mart Tıp Bayramı, ancak sağlık çalışanlarının durumu iç açıcı değil. Ülkemizdeki hekimler, işlerini gönül rahatlığıyla yapabiliyorlar mı? ‘İsteyen doktor ülkemizi terk edebilir…’ anlayışı, hekimlerin moralini nasıl etkiliyor? Bu sorular, sağlık çalışanlarının yaşadığı zorlukların derinliğini gözler önüne seriyor.
Sağlık çalışanlarının en önemli sorunları arasında, %50,3 oranında yaşanan şiddet vakaları, liyakatsiz yönetim, %65,2 oranında karşılaşılan mobbing, aşırı iş yükü ve yetersiz yasal önlemler yer alıyor. Bu durum, sağlık sektöründe çalışanların psikolojik ve fiziksel sağlığını tehdit eden önemli bir mesele haline gelmiş durumda.
BSHA ve TTB tarafından yayımlanan raporlar, sağlık çalışanlarının maruz kaldığı fiziksel ve psikososyal risklerin yanı sıra, kesici ve delici alet yaralanmaları ile kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının da oldukça yaygın olduğunu ortaya koyuyor.
Sağlık çalışanlarının yaşadığı temel sorunlar arasında şiddet ve güvenlik, çalışma koşulları ve iş yükü ile mesleki riskler öne çıkıyor. Sağlık çalışanlarının %50,3’ü hastalar veya hasta yakınları tarafından fiziksel ya da sözlü şiddete maruz kalırken, %97,9’u şiddete karşı alınan önlemleri yetersiz buluyor. Fiziksel şiddet durumlarında öngörülen 1-3 yıl hapis cezasının caydırıcılığı ise tartışmalı.
Çalışma koşulları da oldukça zorlu. Sağlık çalışanlarının %65,2’si iş yerinde mobbing ve psikolojik baskı ile karşı karşıya kalıyor. Yoğun hasta trafiği ve uzun çalışma saatleri, sağlık çalışanlarının fiziksel yaralanmalarını artırmakta. Ayrıca, görevde yükselme sisteminin liyakate dayalı olmadığı düşüncesi %93,6 oranında bir görüş olarak hakim.
Mesleki riskler de sağlık çalışanları için önemli bir tehdit oluşturuyor. Kesici-delici alet yaralanmaları ve ağır kaldırma nedeniyle ortaya çıkan kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları sıkça yaşanıyor. Biyolojik ve kimyasal riskler de mevcut; kan ve vücut sıvılarıyla bulaşma, radyasyon ve enfeksiyon riskleri sağlık çalışanlarının karşılaştığı diğer tehlikeler arasında.
Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası’ndan Kubilay Yalçınkaya, Sağlık Bakanlığı verilerine dayanarak 2024 yılında 18 bin 223 beyaz kod başvurusu yapıldığını, 2025’in ilk altı ayında ise 8 bin 795 başvuru gerçekleştiğini bildirdi. Yalçınkaya, 2025 yılı toplamının yaklaşık 17 bin 504 olacağını belirterek, bu durumun her gün ortalama 48 beyaz kod başvurusu, 40 sözlü şiddet ve 8 fiziksel saldırı anlamına geldiğini ifade etti. ‘Bu tabloya rağmen ‘azaldı’ demek gerçeği perdelemektir’ dedi.
Beyaz kod, sağlık çalışanlarının hasta veya yakınları tarafından fiziksel ya da sözlü şiddete maruz kaldıkları durumlarda güvenlik güçlerinin hızla olay yerine gelmesini sağlayan acil durum alarm sistemidir. Hastane içindeki dahili hatlardan 1111 tuşlanarak veya 113 Beyaz Kod Çağrı Merkezi aranarak verilir ve yasal süreci başlatır.
